Augustów

Augustów — siedziba powiatu augustowskiego (miasto powiatowe), województwo podlaskie.

Pierwsza wzmianka

1496 r. — źródło: rejestr celny przy przeprawie na Nettą

Najstarsza pisana wzmianka o osadzie nad rzeką Nettą pochodzi z 1496 r. i dotyczy komory celnej pobierającej opłaty u przeprawy rzecznej. Nie ma tu jeszcze mowy o żadnym mieście — to tylko wzmianka o komorze na szlaku handlowym.

[komora] u przeprawy nad Nettą.

Prawa miejskie

17 maja 1557 r., nadane przez: król Zygmunt II August (prawo magdeburskie)

Dokument wydano w Wilnie, spisano w języku starobiałoruskim — co oddaje pograniczną pozycję miasta: do 1569 r. Augustów leżał w Wielkim Księstwie Litewskim, nie w Koronie. Razem z prawami miejskimi król nadał miastu herb i imię.

Etymologia nazwy

Od imienia króla — Nazwa pochodzi wprost od imienia założyciela — Zygmunta II Augusta. Herb z inicjałami „SA" (Sigismundus Augustus) i mitrą wielkoksiążęcą jest wyjątkowy: żadne inne polskie miasto nie nosi inicjałów swojego założyciela jako godło.

Legenda o Barbarze Radziwiłłównie — Według podania Augustów powstał dla upamiętnienia pierwszej potajemnej schadzki króla z Barbarą Radziwiłłówną w tutejszych lasach — choć historycy traktują tę legendę sceptycznie.

Herb

W czerwonym polu złote inicjały: litery P i R po bokach oraz splecione A i S pośrodku (P·SA·R = Poloniae Rex, Sigismundus Augustus); nad tarczą biała korona królewska z krzyżem — jedyny w Polsce herb miejski z inicjałami królewskiego założyciela.

Flaga

Płat dzielony w skos srebrnym pasem: trójkąt błękitny przy drzewcu (z koroną z herbu) i trójkąt zielony w wolnej części — barwy nawiązują do jezior i lasów Puszczy Augustowskiej.

Ciekawostka

W grudniu 1812 r., podczas odwrotu Wielkiej Armii spod Moskwy, jeden dzień w Augustowie spędził Napoleon Bonaparte — fakt utrwalony w lokalnych kronikach i na tablicy na jednej z kamienic przy Rynku Zygmunta Augusta.