Bełchatów

Bełchatów — siedziba powiatu bełchatowskiego (miasto powiatowe), województwo łódzkie.

Pierwsza wzmianka

1391 r. — źródło: dokument nadania ziem rodowi Bełchackich herbu Topór

Pierwsza wzmianka o Bełchatowie pochodzi z 1391 r. — tereny te z częścią ziemi wieluńskiej i sieradzkiej otrzymał Bełchat herbu Topór, założyciel rodu który od 1405 r. przyjął nazwisko Bełchackich. Osada przez kolejne wieki pozostawała niewielką wsią szlachecką. W XVI w. przeszła w ręce rodziny Kowalewskich, która w 1617 r. ufundowała drewniany kościół i klasztor franciszkanów.

[nadanie ziem Bełchatowi herbu Topór]

Prawa miejskie

1743 r. (utracone 1870 r., odzyskane 1 stycznia 1925 r.), nadane przez: król August III Sas (1743); Rada Ministrów RP (1925) (prawo miejskie)

Prawa miejskie Bełchatów uzyskał w 1743 r. z rąk Augusta III Sasa staraniem właściciela Franciszka Rychłowskiego — choć osada liczyła wówczas zaledwie ok. 120 mieszkańców. W 1870 r., w ramach carskich represji po powstaniu styczniowym, Bełchatów utracił prawa miejskie i został włączony do gminy Bełchatówek (liczył wtedy tylko 1506 mieszkańców i 26 domów murowanych). Dopiero 1 stycznia 1925 r. miasto odzyskało prawa miejskie rozporządzeniem Rady Ministrów RP.

Etymologia nazwy

Od imienia założyciela Bełchata — Nazwa Bełchatów pochodzi od imienia Bełchat — założyciela rodu Bełchackich, który w 1391 r. otrzymał te ziemie. Imię Bełchat jest słowiańskiego pochodzenia. Typowy patronimiczny sufiks „-ów" oznacza „miejscowość należąca do Bełchata". Od 1405 r. ród przyjął nazwisko Bełchacki, utrwalając powiązanie z osadą.

Elektrownia i węgiel brunatny — Współcześnie Bełchatów znany jest przede wszystkim jako siedziba największej elektrowni na węgiel brunatny w Europie — Elektrowni Bełchatów, produkującej ok. 20% energii elektrycznej całej Polski. Odkrycie złóż węgla brunatnego w latach 50. XX w. całkowicie zmieniło charakter miasta — z sennego miasteczka włókienniczego stało się centrum energetycznym.

Herb

Na błękitnej tarczy scena rajska: na zielonym wzgórzu drzewo poznania o złotych liściach, czerwonych owocach (6 jabłek) i czarnym pniu, wokół którego opleciony czerwony wąż z wysuniętym językiem patrzący w oczy Ewy. Po prawej stronie Adam, po lewej Ewa z długimi złotymi włosami, oboje przepasani złotymi liśćmi figowymi. Ewa trzyma w ugiętej ręce czerwone jabłko. Herb wywodzi się z XVIII-wiecznej pieczęci miejskiej (najstarszy zachowany odcisk z 1798 r.). Obecna wersja zatwierdzona uchwałą Rady Miejskiej z 28 kwietnia 1997 r. — jedyny herb w Polsce z motywem Adama i Ewy w Raju.

Flaga

Trzy poziome pasy równej szerokości: niebieski (górny), żółty (środkowy) i zielony (dolny). Barwy wywiedzione z herbu: błękit tła tarczy, złoto liści i postaci, zieleń wzgórza i korony drzewa.

Ciekawostka

Herb Bełchatowa to jedyny w Polsce herb miejski przedstawiający scenę z Raju — Adama, Ewę, drzewo poznania dobra i zła oraz węża. Jego geneza pozostaje zagadką: według jednej teorii wybrał go głęboko religijny właściciel miasta Franciszek Rychłowski; według innej — motyw miał symbolizować wieloreligijny charakter Bełchatowa, zamieszkałego przez Polaków, Żydów i Niemców. Kiedy w XX w. debatowano nad korektą herbu, radni lewicowi chcieli czerwonego tła, a liberałowie błękitnego — wygrał błękit, bo czerwień węża na czerwonym tle łamałaby zasady heraldyki.