Atlas Miast Polski — Kompas po polskich miastach

Atlas Miast Polski

Kompas po polskich miastach

etymologia · herb i flaga · prawa miejskie · pierwsza wzmianka

🗺 0/0
💡 Czy wiesz, że…

mapa poglądowa · kontury miast są przybliżone i lekko powiększone dla czytelności · dla miast na prawach powiatu kontur = granica miasta = granica powiatu
kliknij kontur, aby otworzyć metrykę miasta · scrolluj / przeciągaj, aby przybliżyć małe miasta

Porównaj osie czasu miast

Częstochowa

Częstochowa — miasto na prawach powiatu, województwo śląskie.

Pierwsza wzmianka

25 grudnia 1220 r. — źródło: dokument biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża

Najstarsza wzmianka o Częstochowie pochodzi z dokumentu wystawionego 25 grudnia 1220 r. w Krakowie przez biskupa Iwo Odrowąża dla klasztoru kanoników regularnych we Mstowie. Dokument zobowiązał okoliczne wsie do płacenia klasztorowi dziesięciny — wśród nich wymieniono "Częstochowę". Wówczas była to zwykła wieś leżąca u podnóża wzgórza jasnogórskiego, w rejonie dzisiejszego Rynku Wieluńskiego.

[wsie] mające obowiązek płacenia dziesięciny na rzecz klasztoru.

Dokument biskupa Iwo Odrowąża, 25 grudnia 1220 r.

Prawa miejskie

między 1370 a 1377 r., nadane przez: książę Władysław Opolczyk (prawo magdeburskie)

Książę Władysław Opolczyk — władca Częstochowy w latach 1370–1393 — nadał miastu prawa miejskie wzorowane na prawie magdeburskim. Rok 1377 jest uznawany za pewną datę graniczną: właśnie wtedy w dokumencie o hucie żelaza po raz pierwszy pojawia się sformułowanie "miasto Częstochowa". Ten sam książę ufundował w 1382 r. na wzgórzu jasnogórskim klasztor paulinów, gdzie złożył przywieziony z Rusi cudowny obraz Matki Bożej — i tym samym wyznaczył Częstochowie jej historyczną rolę.

Etymologia nazwy

Od imienia Częstoch — Najpowszechniej przyjmowana teoria wywodzi nazwę od słowiańskiego imienia Częstoch — legendarnego założyciela i właściciela pierwotnej osady. Imię to oznaczało "ten, który często wychodzi naprzeciw" lub "gościnny".

Rdzeń "często" — Alternatywna hipoteza językoznawcza wiąże nazwę z przymiotnikiem "często" i rzeczownikiem "chowa" (zagłębienie, dolina) — dosłownie: "często zalewana dolina", nawiązując do podmokłego terenu nad Wartą.

Herb

Na błękitnej tarczy biały (srebrny) mur miejski z trzema basztami; środkowa wyższa, z czerwonym dachem i oknem; na baszcie lewej złoty lew wspięty, na prawej złoty gryf; w bramie złota krata. Herb nawiązuje do obronnego charakteru miasta i jego położenia na pograniczu Małopolski i Wielkopolski.

Flaga

Trzy poziome pasy: biały (srebro), żółty (złoto) i niebieski (błękit) — barwy wywiedzione z herbu miejskiego. Formalnie przyjęta przez Radę Miasta.

Ciekawostka

Oblężenie Jasnej Góry w 1655 r. przez Szwedów trwało 40 dni, ale historycy zgodnie podkreślają, że było zaskakująco spokojne — oblegający stracili kilkanaście osób, obrońcy czterech ludzi, trzy konie i... wybite szyby. Sienkiewicz w "Potopie" znacznie ubarwił przebieg walk, ale efekt propagandowy obrony był realny: wieść o tym, że Jasna Góra się nie poddała, wzmocniła morale Polaków i dała sygnał do zawiązania konfederacji tyszowieckiej przeciwko najeźdźcom.

Metryka 1 / 380 · kolejne miasta powiatowe i na prawach powiatu dołączamy do tablicy CITIES