Dąbrowa Górnicza

Dąbrowa Górnicza — miasto na prawach powiatu, województwo śląskie.

Pierwsza wzmianka

1652 r. — źródło: założenie wsi Koniecpolska Wola przez starostę będzińskiego Zygmunta Stefana Koniecpolskiego

Teren dzisiejszej Dąbrowy Górniczej był zasiedlony znacznie wcześniej — do miasta włączono z czasem szereg starszych wsi, w tym Strzemieszyce (pierwsza wzmianka z 1372 r.) czy Gołonóg i Ząbkowice (wymienione w XV w. przez Jana Długosza). Sama Dąbrowa jako odrębna osada powstała jednak dopiero w 1652 r. na gruncie należącym do starostwa będzińskiego, z woli starosty Zygmunta Stefana Koniecpolskiego, pierwotnie pod nazwą Koniecpolska Wola. Nazwa Dąbrowa pojawia się w źródłach po raz pierwszy w 1655 r., w aktach metrykalnych parafii Świętej Trójcy w Będzinie.

Dąbrowa

Prawa miejskie

18 sierpnia 1916 r., nadane przez: naczelny wódz armii austro-węgierskiej (okupacja I wojny światowej) (rozporządzenie administracyjne (okupacja austro-węgierska))

Prawa miejskie Dąbrowa otrzymała 18 sierpnia 1916 r., w trakcie I wojny światowej, decyzją naczelnego wodza okupacyjnej armii austro-węgierskiej, który w ten sposób chciał zyskać przychylność Polaków. Rada Miejska ukonstytuowała się natychmiast, a 30 września 1916 r. zatwierdziła projekt herbu. Obecną nazwę, Dąbrowa Górnicza, przyjęto dopiero 24 lipca 1919 r., już w niepodległej Polsce, decyzją nowej Rady Miejskiej — dla odróżnienia od innych miejscowości o nazwie Dąbrowa oraz podkreślenia górniczego charakteru miasta.

Etymologia nazwy

Dąbrowa — od dębowego lasu — Nazwa ma charakter topograficzny i pochodzi wprost od słowa „dąbrowa” — gaju lub lasu dębowego, w jakim zakładano pierwotną osadę. Człon „Górnicza” dodano oficjalnie w 1919 r., nawiązując do węgla kamiennego odkrytego w okolicy pod koniec XVIII w. i do górniczego charakteru miasta, które wyrosło wokół kopalń i hut.

Herb

Tarcza trójdzielna: w górnym, największym polu czerwonym biały orzeł polski w koronie, ze złotym dziobem i szponami; w dolnym prawym polu srebrnym trzy zielone żołędzie w słup; w dolnym lewym polu złotym czarny młot górniczy w słup. Orzeł symbolizuje przynależność miasta do Polski, żołędzie nawiązują do nazwy miasta (od „dąbrowy” — lasu dębowego), a młot do górniczej profesji pierwszych mieszkańców. Autorem projektu z 1916 r. był Dariusz Dessauer z Polskiego Towarzystwa Heraldycznego; w okresie PRL orła pozbawiono korony. Obecny wzór potwierdziła uchwała Rady Miejskiej nr XXX/372/96 z 25 września 1996 r.

Flaga

Prostokątny płat złożony z czterech równych pasów poziomych w kolorach (od góry): białym, zielonym, czarnym i czerwonym — barwy nawiązujące zarówno do polskości miasta (biel, czerwień), jak i do tradycji górniczej (zieleń, czerń). Wzór zatwierdzono tą samą uchwałą Rady Miejskiej z 25 września 1996 r., co herb.

Ciekawostka

Losy praw miejskich Dąbrowy Górniczej są nietypowe wśród polskich miast: nadał je nie król, książę czy sejm, lecz naczelny wódz okupacyjnej armii austro-węgierskiej w 1916 r., licząc na przychylność miejscowej ludności w czasie wojny. Nie przeszkodziło to jednak dąbrowianom — w listopadzie 1918 r. młodzi mieszkańcy skupieni wokół organizacji niepodległościowych i 12. Zagłębiowskiej Drużyny Harcerskiej samodzielnie rozbroili tę samą armię austriacką, która trzy lata wcześniej dała miastu jego prawa.