Głogów

Głogów — siedziba powiatu głogowskiego (miasto powiatowe), województwo dolnośląskie.

Pierwsza wzmianka

1010 r. — źródło: kronika biskupa Thietmara z Merseburga — „urbs Glogua" przy opisie najazdu cesarza Henryka II

Pierwsza wzmianka o Głogowie pochodzi z 1010 r. z kroniki biskupa Thietmara z Merseburga — gród wymieniony jako „urbs Glogua" przy opisie skutecznej obrony przed wojskami cesarza Henryka II. Gród leżał na wyspie na Odrze, co dawało mu naturalną obronność. W 1109 r. miała miejsce słynna obrona Głogowa przed armią króla niemieckiego Henryka V — jeden z najsłynniejszych epizodów polskiej historii wojskowej, opisany przez Galla Anonima. W 1157 r. gród spalony przez Fryderyka I Barbarossę, odbudowany i w 1180 r. stał się stolicą Księstwa Głogowskiego.

urbs Glogua

Prawa miejskie

13 grudnia 1253 r., nadane przez: książę głogowski Konrad I (prawo magdeburskie)

13 grudnia 1253 r. książę Konrad I — syn Henryka II Pobożnego poległego pod Legnicą w 1241 r. — nadał Głogowowi prawa miejskie na prawie magdeburskim. W dokumencie lokacyjnym oświadczył, że pragnie „utworzyć miasto silne i wolne", podkreślając, że dotąd Głogów „nie był wolnym miastem". Konrad wytyczył regularną siatkę ulic z rynkiem i parcelami pod ratusz. W XIV w. Głogów stał się jednym z największych miast Śląska — syn Konrada, Henryk III Głogowski, tytułował się nawet „Dziedzicem Królestwa Polskiego" i był rywalem Łokietka w walce o zjednoczenie Polski.

Etymologia nazwy

Od głogu — krzewu ciernistego — Nazwa Głogów pochodzi od prasłowiańskiego słowa „głóg" (Crataegus) — kolczastego krzewu o białych kwiatach i czerwonych owocach, rosnącego powszechnie na Śląsku. Najstarsza forma zapisu to Glogua (1010), później Glogov, Glogau (niem.). Identyczny rdzeń nosi Głogówek na Górnym Śląsku (Klein Glogau). Nazwa jest typowa dla osad powstałych w miejscu zarośli głogowych — roślina ta wyznaczała granice pól i dróg w średniowiecznym krajobrazie.

Herb

Tarcza dzielona w krzyż prosty na cztery pola z małą centralną tarczą. Na centralnej tarczy złoty inicjał „G" na czerwonym tle. Pole I (prawe górne) błękitne: Madonna w koronie ze srebrnym berłem i Dzieciątkiem, stojąca na srebrnym półksiężycu. Pole II (lewe górne) czerwone: biały orzeł piastowski w złotej koronie. Pole III (lewe dolne) złote: czarny orzeł dolnośląski ze srebrną przepaską. Pole IV (prawe dolne) złote: czarny byk (głowa byka z rogami). Herb znany od XIV w., w obecnej formie zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej.

Flaga

Szachownica czerwono-biała (6×4 pól). Barwy wywiedzione z herbu: czerwień pól tarczy i biel orła piastowskiego.

Oś czasu

• 1251–1331
• 1331–1945

Ciekawostka

W 1109 r. obrona Głogowa przed armią króla niemieckiego Henryka V przeszła do legendy — obrońcy pod wodzą Bolesława Krzywoustego odparli wielokrotne szturmy, a Niemcy w desperacji przywiązali do machin oblężniczych polskich zakładników (w tym dzieci), licząc że obrońcy nie będą strzelać. Głogowianie strzelali dalej. Epizod ten, opisany przez Galla Anonima, stał się symbolem polskiego bohaterstwa i uporu. Paradoksalnie, po 1945 r. miasto które przetrwało oblężenie cesarskie, zostało zniszczone w 95% przez Armię Czerwoną — i odbudowane niemal od zera przez polskich osadników.