Kielce

Kielce — miasto na prawach powiatu, stolica województwa świętokrzyskiego, województwo świętokrzyskie.

Pierwsza wzmianka

ok. 1084 r. — źródło: najstarsza wzmianka w dokumentach kościelnych

Pierwsze wzmianki o Kielcach pochodzą z ok. 1084 r. — pojawiają się w dokumentach kościelnych związanych z nadaniem tych ziem biskupom krakowskim przez Władysława Hermana, który przekazał im osadę i otaczające dobra najprawdopodobniej na początku XII w. Na przełomie XI i XII w. wzniesiono w Kielcach modrzewiowy kościół pw. św. Wojciecha. W 1171 r. biskup Gedko ufundował na Wzgórzu Zamkowym kolegiatę Maryi Panny. Tak zaczęła się blisko 700-letnia historia Kielc jako własności biskupów krakowskich — najkrótszych i najbogatszych hierarchów w Polsce.

[nadanie osady kieleckiej biskupom krakowskim]

Prawa miejskie

przed 1295 r. (relokacja na prawie magdeburskim: 1364 r.), nadane przez: biskupi krakowscy (przed 1295); Kazimierz Wielki na prośbę bp. Bodzanty (1364) (prawo miejskie)

Kielce uzyskały pierwsze prawa miejskie przed 1295 r. — dokument Wacława II z 20 czerwca 1295 r. zezwalał biskupowi Janowi Muskacie na wzniesienie obwarowań, co sugeruje już istniejący status miejski. W 1364 r. Kazimierz Wielki na prośbę bp. Bodzanty Jankowskiego formalnie relokował miasto na prawie magdeburskim i wytyczył granice. Pod koniec XV w. kardynał Fryderyk Jagiellończyk nadał miastu herb — złotą koronę i litery CK na czerwonym tle — który przetrwał do dziś. Kielce jako miasto biskupie posiadały przywilej de non tolerandis Judaeis, obowiązujący aż do reform Wielopolskiego w 1862 r.

Etymologia nazwy

Od "kielce" — młodych pędów — Językoznawcy wywodzą nazwę Kielce od staropolskiego słowa „kielce" oznaczającego młode pędy roślin, kiełki — nawiązanie do lasów Gór Świętokrzyskich i bujnej roślinności dolin. Ta etymologia jest najpoważniej traktowana przez badaczy, choć nie jest pewna.

Legenda o kłach dzika — Popularna legenda miejska głosi, że książę Mieszko, syn Bolesława Śmiałego, znalazł na polanie w puszczy świętokrzyskiej ogromne kły dzika (lub mamuta). Na pamiątkę tego zdarzenia założył tu osadę, którą od tych kłów nazwał Kielcami. W sali posiedzeń Rady Miejskiej wisi obraz Stanisława Praussa upamiętniający tę legendę, a na kieleckim Rynku stoi pomnik dzika.

Herb

Na czerwonej tarczy hiszpańskiej złote (żółte) majuskuły CK — skrót od Civitas Kielcensis (miasto Kielce) — oraz złota korona o pięciu kwiatonach w kształcie trójliści umieszczona nad literami. Całość obwiedziona czarną linią konturową. Herb wywodzi się z pieczęci ofiarowanej miastu przez kardynała Fryderyka Jagiellończyka w latach 1493–1503. Obecny wzór zatwierdzony uchwałą Rady Miasta z 21 lutego 2019 r.

Flaga

Flaga tautologiczna o proporcjach 5:8 podzielona na trzy poziome pasy: wąski złoty (górny, 1/10 wysokości), szeroki czerwony (środkowy, 8/10 wysokości) z herbem w złotym kolorze po lewej stronie (od drzewca), wąski złoty (dolny, 1/10 wysokości). Ustanowiona uchwałą Rady Miasta z 21 lutego 2019 r.

Ciekawostka

W sierpniu 1914 r. Józef Piłsudski wkroczył do Kielc na czele Pierwszej Kompanii Kadrowej i tu zaprzysiężono Legiony Polskie — od tej pory miasto nosiło dumny tytuł „Miasto Legionów" i cieszyło się w II RP szczególnymi przywilejami. Jednak Kielce zapisały się też czarną kartą w historii: 4 lipca 1946 r. w mieście doszło do pogromu, w którym zginęło 37 Żydów — ocalałych z Holokaustu — zamordowanych przez tłum i żołnierzy LWP. Pogrom kielecki stał się jedną z największych tragedii powojennej Polski i pchnął dziesiątki tysięcy Żydów do emigracji.