Konin

Konin — miasto na prawach powiatu, województwo wielkopolskie.

Pierwsza wzmianka

1283 r. — źródło: przywilej księcia wielkopolskiego Przemysła II, rozciągający na Konin przywileje prawne miasta Kalisza

O randze rejonu konińskiego już we wczesnym średniowieczu świadczy najstarszy zachowany w Polsce kamienny słup drogowy — fundowany, jak głosi łacińska inskrypcja, w 1151 r. przez komesa Piotra i ustawiony w połowie drogi między Kaliszem a Kruszwicą. Po zniszczeniu wcześniejszego grodu osadnictwo przeniosło się na wysoczyznę, do dzisiejszej wsi Stare Miasto, gdzie już w XII w. istniała osada targowa uważana za zalążek przyszłego miasta. W 1283 r. książę wielkopolski Przemysł II zdecydował, by miasta „okręgu kaliskiego” korzystały z tego samego prawa miejskiego, co sam Kalisz — dokument głosił: „Najpierw chcemy więc, by miasto nasze Konin wszystkie prawa czerpało od nich”. Formalne lokowanie Konina w nowym miejscu, na terenie dzisiejszego Starego Konina, nastąpiło prawdopodobnie w tym samym okresie. Kolejna wzmianka, z 1293 r., dotyczy już wójta Gosława z Konina.

Najpierw chcemy więc, by miasto nasze Konin wszystkie prawa czerpało od nich

Prawa miejskie

1283 r., nadane przez: książę wielkopolski Przemysł II (prawo magdeburskie)

Konin otrzymał prawa miejskie na wzór Kalisza — a więc prawo magdeburskie, którym Kalisz dysponował od 1257 r. — decyzją księcia wielkopolskiego Przemysła II z 1283 r. Miasto, położone na wyspie w korycie Warty, strzegło ważnego brodu na rzece i leżało na szlaku handlowym łączącym Kalisz z Kruszwicą. W 1331 r. Konin spalili Krzyżacy, lecz odbudował go król Kazimierz Wielki, wznosząc mury obronne oraz zamek starościński. Miasto pozostawało odtąd siedzibą starostwa niegrodowego, pełniąc ważną rolę administracyjną w regionie.

Etymologia nazwy

Konin — od słowa „koń” (legenda o księciu Leszku) — Według legendy związanej z herbem miasta, książę Leszek, władca konińskich ziem, wybrał się do pobliskiego lasu na polowanie, gdzie napadli go smolarze (lub bandyci) — z opresji uratowały go konie, które przybiegły mu z pomocą. Na pamiątkę tego zdarzenia w herbie miasta umieszczono białego konia, a sama nazwa Konina miała odtąd nawiązywać do słowa „koń”.

Konin — od hodowli koni na dawnym szlaku handlowym — Druga hipoteza wiąże nazwę miasta z jego funkcją na dawnym szlaku handlowym łączącym Kalisz z Kruszwicą — miejscowość mogła być ośrodkiem hodowli lub wymiany koni, wykorzystywanych przez podróżujących kupców i posłańców korzystających z przeprawy przez Wartę.

Herb

Na czerwonej tarczy skierowany heraldycznie w prawo, wspięty biały koń z opuszczonym ogonem. Jest to typowy herb mówiący, którego godło wprost nawiązuje do nazwy miasta. Najstarsza zachowana pieczęć miejska, odciśnięta pod dokumentem z 1369 r., przedstawia konia zwróconego w przeciwną stronę (heraldycznie w lewo) — dopiero druga, czternastowieczna pieczęć, używana od początku XV w., ukazuje konia zwróconego w prawo i to właśnie ona ukształtowała ostateczny, dzisiejszy wzór herbu.

Flaga

Biały płat z herbem miasta umieszczonym pośrodku.

Ciekawostka

Ślady osadnictwa na nadwarciańskich wydmach w granicach dzisiejszego Konina sięgają aż 9000–8000 lat p.n.e. — a mimo tak starożytnych korzeni regionu, samo miasto zawdzięcza swój współczesny rozkwit odkryciu w XX w. rozległych złóż węgla brunatnego, które uczyniły z Konina główny ośrodek Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego i jeden z ważniejszych ośrodków energetycznych centralnej Polski.