Lwówek Śląski

Lwówek Śląski — miasto powiatowe (siedziba powiatu lwóweckiego), województwo dolnośląskie.

Pierwsza wzmianka

1209 r. — źródło: przywileje księcia wrocławskiego Henryka I Brodatego dla nadbobrzańskiej osady, w tym prawo mili piwnej

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie Lwówka sięgają epoki brązu (ok. 1800 r. p.n.e.), a w czasach wczesnopiastowskich miał się tu znajdować gród plemienia Lunaków, później zaliczonego do Bobrzan. Osada nad Bobrem zawdzięczała szybki rozwój dwóm czynnikom: położeniu przy ważnym szlaku handlowym zwanym Wysoką Drogą lub Via Regia — łączącym Europę Zachodnią z Rusią Kijowską — oraz eksploatacji złota na obszarze dawnych Płakowic. Już w 1209 r. książę wrocławski Henryk I Brodaty nadał osadzie przywileje, w tym prawo mili piwnej, uprawnienia rybołówcze i niższego sądownictwa. Z tego samego roku pochodzi najstarsza wzmianka o lwóweckim browarze, uznawanym za najstarszy w Polsce i jeden z najstarszych w Europie.

Prawa miejskie

1217 r., nadane przez: książę wrocławski Henryk I Brodaty (prawo magdeburskie)

W 1217 r. książę wrocławski Henryk I Brodaty nadał Lwówkowi prawa miejskie na wzór Magdeburga — była to jedna z pierwszych lokacji na prawie niemieckim na Śląsku i w całej Polsce, zaledwie sześć lat po Złotoryi, uznawanej za najstarsze polskie miasto lokacyjne. Rozwój był błyskawiczny: w 1243 r. książę Bolesław Rogatka zorganizował tu pierwszy na Śląsku turniej rycerski, a w latach 1278–1286 Lwówek był siedzibą księcia Bernarda Zwinnego i stolicą samodzielnego księstwa. W 1329 r. miasto liczyło ok. 11 tysięcy mieszkańców, należąc do najludniejszych ośrodków Śląska. Mieszczanie uzyskiwali kolejne przywileje: prawo organizacji targów i jarmarków, handlu solą, a nawet bicia własnej monety. W 1442 r. miasto wykupiło urząd wójta, dzięki czemu lwówecka Rada stała się w pełni niezależna.

Etymologia nazwy

Lwówek — od lwów upolowanych przez księcia (legenda) — Najpopularniejsza legenda głosi, że nazwa miasta pochodzi od trzech lwów, które książę Henryk miał upolować w okolicznych lasach. Lew pozostaje do dziś głównym symbolem miasta, a niemiecka nazwa Löwenberg („lwia góra”) opiera się na tym samym motywie.

Lwówek — od nazwy osobowej lub grodu Lunaków — Druga hipoteza wiąże nazwę z dawną nazwą osobową albo z wczesnośredniowiecznym grodem plemienia Lunaków, który miał istnieć w tej okolicy. Według przekazów był to jedyny gród na drodze wojsk Brzetysława I, którego Czesi nie zdołali zdobyć.

Herb

Tarcza dwudzielna w słup: w polu prawym białym (srebrnym) wspięty czerwony lew czeski w złotej koronie, w polu lewym żółtym (złotym) orzeł morawski w biało-czerwono-czarną szachownicę. Nad tarczą hełm rycerski z popielatymi labrami, w klejnocie dwa skrzydła: prawe czerwone z siedmioma złotymi sercami, lewe białe z siedmioma czerwonymi. Herb nadał 14 lutego 1501 r. król Czech i Węgier Władysław II Jagiellończyk, a zatwierdził go cesarz Maksymilian I 26 lutego 1501 r. w Norymberdze — wraz z przywilejem herbowym miasto otrzymało prawo używania czerwonego wosku do pieczęci. Herb obowiązywał w niezmienionej formie aż do 1967 r., a obecny wzór przyjęto w 1996 r. Wcześniejszy, średniowieczny herb przedstawiał złotego lwa kroczącego nad bramą białego zamku na błękitnym tle.

Flaga

Prostokątny płat o proporcjach 5:8, podzielony na trzy poziome pasy równej szerokości: żółty u góry, biały pośrodku i błękitny u dołu. Żółć i biel nawiązują do barw pól obecnego herbu, a błękit — do dawnego herbu miasta ze złotym lwem na niebieskim tle. Dopuszczalny jest wariant z herbem umieszczonym pośrodku płata.

Oś czasu

• 1278–1286
• 1392–1945

Ciekawostka

Browar w Lwówku Śląskim, którego tradycje sięgają 1209 r., uznawany jest za najstarszy w Polsce i jeden z najstarszych w Europie — obecny budynek stoi najprawdopodobniej w miejscu dawnego zamku książęcego. Miasto szczyci się też niemal w pełni zachowanym podwójnym pierścieniem średniowiecznych murów obronnych wraz z Basztą Bramy Bolesławieckiej i Basztą Bramy Lubańskiej, przez co bywa nazywane „polskim Carcassonne”.