Mogilno

Mogilno — miasto powiatowe (siedziba powiatu mogileńskiego), województwo kujawsko-pomorskie.

Pierwsza wzmianka

1065 r. (data sfałszowana) — źródło: tzw. falsyfikat mogileński - dokument opatrzony datą 1065 r., sporządzony w połowie XII w.

Najstarszy dokument z nazwą Mogilna nosi datę 1065 r. i przedstawia się jako nadanie króla Bolesława Śmiałego, wystawione w Płocku, wyliczające posiadłości opactwa benedyktynów: 23 miejscowości z Wielkopolski i Kujaw, siedem wsi na Mazowszu i dochody z pięciu grodów w ziemiach łęczyckiej i sieradzkiej. Badacze ustalili jednak, że to falsyfikat sporządzony około połowy XII w., najpewniej około 1155 r. - dlatego data 1065 r. jest umowna. Samo opactwo jest starsze od dokumentu: zakonnicy przybyli z Brauweiler koło Kolonii około połowy XI w., a datowanie fundacji waha się w źródłach między około 1045 a 1065 r. (Kazimierz Odnowiciel albo Bolesław Śmiały). Osada na cyplu nad jeziorem istniała jeszcze wcześniej - archeolodzy datują gród na przełom VIII i IX w. Jako pierwszy autentyczny dokument z nazwą miasta wskazywana bywa bulla papieża Aleksandra III z 1179 r.

Bolesław bawiąc w swym królewskim mieście Płocku

Prawa miejskie

17 maja 1398 r., nadane przez: król Władysław Jagiełło (prawo magdeburskie)

Prawa miejskie nadał Mogilnu król Władysław Jagiełło 17 maja 1398 r., na prawie magdeburskim. Osada była wtedy własnością klasztoru benedyktynów, co odbija się w herbie: trzy krzyże nawiązują właśnie do zależności miasta od opactwa. Przywilej potwierdzano później, w 1548 i 1666 r. Klasztor przetrwał do kasaty przeprowadzonej przez władze pruskie w 1833 r. Tekstu przywileju z 1398 r. w dostępnych opracowaniach nie przytoczono.

Etymologia nazwy

Mogiła - wzniesienie nad jeziorem — Nazwa pochodzi od słowa mogiła w dawnym znaczeniu naturalnego wzniesienia, kopca - nie grobu. Opisuje położenie: gród i klasztor stanęły na cyplu wznoszącym się nad Jeziorem Mogileńskim, otoczonym bagnami. Przyrostek -no tworzy nazwę miejsca, czyli Mogilno to w przybliżeniu „miejsce na wzniesieniu”.

Herb

W polu błękitnym trzy krzyże złote w układzie w roztrój: dwa krzyże skośne o rozszerzonych, wklęśle zakończonych ramionach, z których dolne ramiona są przedłużone i przecinają się pośrodku tarczy, oraz krzyż łaciński odwrócony, z poprzeczką u dołu. Krzyże mają czarny kontur i nachodzą na siebie w kolejności ustalonej przez heraldyków; tarcza obwiedziona czarną linią. Zastrzeżenie: szczegółowy opis sporządzony na podstawie wizerunku herbu - dosłownego brzmienia uchwały nie udało się dotrzeć. Herb i flagę ustanowiła Rada Miejska uchwałą nr X/75/15 z 19 czerwca 2015 r., po pozytywnej opinii Komisji Heraldycznej i ministra administracji i cyfryzacji z 2 czerwca 2015 r. Trzy krzyże symbolizują związek z klasztorem benedyktynów, właścicielem Mogilna w chwili lokacji w 1398 r. W kolejnych stuleciach krzyże bywały zastępowane mieczami, w okresie pruskim herb przedstawiał klasztor ze św. Piotrem trzymającym klucz i datą 1794, a w XIX w. używano trzech lilii, które nie miały uzasadnienia historycznego.

Flaga

Płat błękitny w proporcjach 5:8. Przy drzewcu, w dwóch trzecich długości płata, złote krzyże z herbu, bez tarczy; w części swobodnej, na ostatniej jednej trzeciej długości, siedem równych pasów poziomych na przemian błękitnych i złotych - trzy złote. Flagę ustanowiła Rada Miejska razem z herbem 19 czerwca 2015 r.; projekt wybrała Komisja Heraldyczna spośród propozycji przesłanych przez burmistrza. Zastrzeżenie: opis sporządzony na podstawie wzoru graficznego flagi - pełnego brzmienia uchwały nie udało się dotrzeć.

Ciekawostka

Na dziedzińcu dawnego opactwa benedyktynów odkryto romańską studnię z XI w., uważaną za najstarszą w Polsce - pierwotnie miała około 14 m głębokości i została zasypana mniej więcej w XV w. Pod kościołem zachowały się romańskie podziemia z kryptą zachodnią i kolumną zwaną opatem; uchodzą za jedne z najlepiej zachowanych w kraju. Od 1 stycznia 2014 r. w klasztorze mieszkają kapucyni.