Oleśnica

Oleśnica — siedziba powiatu oleśnickiego (gmina miejska), województwo dolnośląskie.

Pierwsza wzmianka

1189 — źródło: dokument biskupa wrocławskiego Żyrosława II

Nazwa Oleśnicy („Olesniz") pojawia się po raz pierwszy w 1189 r., w dokumencie biskupa wrocławskiego Żyrosława II dla joannitów — choć część badaczy wiąże ten konkretny zapis z pobliską Oleśnicą Małą. Pewna wzmianka o Oleśnicy jako osadzie targowej (villa forensis) na szlaku z Wrocławia do Kalisza pochodzi z 1214 r. Około 1247 r. Oleśnica stała się siedzibą kasztelanii.

Olesniz

Prawa miejskie

22 lutego 1255 r., nadane przez: książę wrocławski Henryk III Biały (prawo średzkie)

22 lutego 1255 r. książę wrocławski Henryk III Biały wystawił dokument lokacyjny, powierzając miasto zasadźcom Albertowi i Richolfowi w celu lokacji na prawie średzkim (odmianie prawa niemieckiego wzorowanej na Środzie Śląskiej). Wytyczono wówczas prostokątny Rynek, z którego wybiegało aż 12 ulic — układ komunikacyjny wyjątkowy wśród miast śląskich.

Etymologia nazwy

Oleśnica — od olch nad rzeką Oleśnicą — Nazwa pochodzi od staropolskiego „olcha/olsza" (drzewo olchowe) i oznacza miejsce porośnięte olchami. Miasto leży nad rzeką Oleśnicą (dopływem Widawy), której nazwa ma ten sam, „olszynowy" rodowód.

Herb

W polu czerwonym srebrny (biały) orzeł św. Jana Ewangelisty ze wzniesionymi skrzydłami i złotym nimbem wokół głowy, trzymający wstęgę z napisem „S+IOEVAN" (Sanctus Ioannes Evangelista), na tarczy hiszpańskiej. To jeden z najstarszych herbów miejskich na Śląsku (znany od 1310 r.). Barwa orła bywała sporna — część heraldyków widziała w nim białego orła św. Jana, inni czarnego orła dolnośląskiego.

Flaga

Barwy miasta to trzy poziome pasy jednakowej szerokości: żółty (górny), biały (środkowy) i czerwony (dolny). Odrębne od barw gminy wiejskiej Oleśnica (czerwono-żółto-zielonych).

Oś czasu

• 1313–1329
• 1329–1945

Ciekawostka

Oleśnicę nazywa się „miastem wież i róż". Przez wieki była stolicą księstwa oleśnickiego (1313–1884), którym rządzili kolejno śląscy Piastowie, czescy Podiebradowie i książęta wirtemberscy. Podczas bitwy pod Grunwaldem w 1410 r. wojska polsko-litewskie zdobyły chorągiew księstwa oleśnickiego, walczącego po stronie krzyżackiej.