Przemyśl

Przemyśl — miasto na prawach powiatu, województwo podkarpackie.

Pierwsza wzmianka

981 r. — źródło: Latopis Nestora (Powieść doroczna)

Najstarsza wzmianka pochodzi z ruskiej kroniki, w której opisano zajęcie grodu przez kijowskiego księcia Włodzimierza Wielkiego. Samo miasto istniało wcześniej — i tu zaczyna się historyczny spór: czy Przemyśl przed 981 rokiem był miastem piastowskim, lechickim, czeskim czy węgierskim? Źródła XI–XIV w. pokazują go przeciągniętego między Polską a Rusią niemal jak linę w przeciąganiu.

Poszedł Włodzimierz ku Lachom i zajął grody ich Przemyśl, Czerwień i inne grody.

Prawa miejskie

1 października 1389 r., nadane przez: król Władysław Jagiełło (prawo magdeburskie)

Jagiełło nie nadał praw miejskich od zera — potwierdził i rozszerzył prawa, które Przemyśl miał już wcześniej. W dokumencie wystawionym we Lwowie przeniesiono miasto "z prawa, na którym w początkowym założeniu wyrosło, na prawo niemieckie zwane magdeburskim". Kiedy i przez kogo nadano to wcześniejsze prawo — nie wiadomo.

Etymologia nazwy

Od imienia Przemysław — Najstarsza tradycja (Jan Długosz, XV w.) wywodzi nazwę od legendarnego księcia-założyciela Przemysła Lestka. Niedźwiedź w herbie miał wskazać mu miejsce na gród podczas polowania.

Imię czeskie lub dynastyczne — Imię Przemysł było popularne w czeskiej dynastii Przemyślidów. Część badaczy łączy nazwę grodu z czeskim lub morawskim wpływem z X w.

Herb

W polu błękitnym czarny kroczący niedźwiedź, nad nim złoty krzyż kawalerski. Nad tarczą złota korona królewska, pod tarczą napis "Libera Regia Civitas" (Wolne Królewskie Miasto). Jeden z najstarszych herbów miejskich w Polsce — pierwsze pieczęcie z niedźwiedziem pochodzą z XIV w.

Flaga

Jednolity błękitny płat z motywami herbu — czarnym niedźwiedziem i złotym krzyżem kawalerskim nad nim.

Oś czasu

• 981–1018
• 1031–1069

Ciekawostka

Podczas I wojny światowej Twierdza Przemyśl wytrzymała dwa oblężenia rosyjskie, wiążąc 300 000 żołnierzy. Gdy w 1915 r. po nieudanym odwrocie i zniszczeniu umocnień skapitulowała, do rosyjskiej niewoli trafiło 126 000 żołnierzy i 700 dział — stąd przydomek "Verdun wschodniego frontu".