Puck

Puck — miasto powiatowe (siedziba powiatu puckiego), województwo pomorskie.

Pierwsza wzmianka

1220 r. — źródło: dokument księcia pomorskiego Świętopełka I, potwierdzający posiadłości cystersów oliwskich

Puck to jeden z najstarszych ośrodków osadniczych na polskim wybrzeżu — początki osadnictwa sięgają III–IV w. n.e., a port istniał tu już w VII–IX w., co czyni go jednym z najstarszych portów słowiańskich nad Bałtykiem. Najstarsza pisemna wzmianka o Pucku pochodzi z 1220 r., z dokumentu księcia pomorskiego Świętopełka I potwierdzającego posiadłości cystersów oliwskich — choć część źródeł wskazuje na jeszcze wcześniejszy zapis samej nazwy, w formach Puyczk i Pulzk, już z 1215 r. W II poł. XIII w. istniał tu gród kasztelański książąt wschodniopomorskich.

Prawa miejskie

1348 r., nadane przez: wielki mistrz zakonu krzyżackiego Henryk Dusemer (prawo chełmińskie)

Prawa miejskie na prawie chełmińskim nadał Puckowi w 1348 r. wielki mistrz krzyżacki Henryk Dusemer — ten sam, który dwa lata wcześniej lokował sąsiednią Tucholę. Data ta jest do dziś żywo obchodzona: codziennie o godzinie 13:48 na puckim rynku rozbrzmiewa hejnał upamiętniający rok nadania praw miejskich. W ramach lokacji miasto otoczono fortyfikacjami ziemnymi i palisadą (zastąpioną u schyłku XIV w. murem obronnym), wytyczono parcele, sieć ulic i rynek.

Etymologia nazwy

Puck — od rzeki Płutnicy — Nazwa ma charakter topograficzny i pochodzi od płynącej tu rzeki, zapisywanej w źródłach m.in. jako Pulnitza (1285), Putnicza (1342) czy Płutnica (1936) — powstała przez usunięcie z jej nazwy hydronimicznego formantu „-nica”. Sama nazwa miasta przybierała w kolejnych wiekach różne formy: Puyczk i Pulzk (1215), Puzk, Pulzig, Putzik, Puczsko (XIII w.), Puwczig, Putzk, aż wreszcie Puck — po raz pierwszy zapisane w tej postaci w 1457 r.

Herb

W polu błękitnym złoty lew wspięty, trzymający w łapach srebrnego łososia płynącego na fali morskiej. Herb ukształtował się w XIV lub XVI w. Co do pochodzenia lwa istnieją dwie konkurencyjne tezy: według jednej nawiązuje on do herbu Gdańska, któremu Puck jako gród niegdyś podlegał; według drugiej lew pojawił się w herbie w latach 1457–1460, gdy miasto (a właściwie cała ziemia pucka) należało do wygnanego króla Szwecji Karola Knutssona Bondego, oddane mu w zastaw przez Kazimierza Jagiellończyka.

Flaga

Nie udało się potwierdzić szczegółowego, publicznie dostępnego opisu odrębnego wzoru flagi miasta — w takich przypadkach w atlasie przyjmuje się jako założenie robocze biały płat z pełnym herbem miasta pośrodku.

Oś czasu

• 1227–1294
• 1309–1466

Ciekawostka

Herb Pucka tłumaczy lokalna legenda: o miejsce w godle rywalizowały łosoś i węgorz — łosoś chciał pożreć rywala, węgorz zaś owinąć się wokół niego i udusić. Gdy węgorzowi udało się pochwycić łososia, nad wodą pojawił się przepływający łodzią lew, który miał trafić do herbu miasta. Lew podstępem przekonał węgorza, by zbliżył się i „podzielił zaszczytem” — po czym odtrącił go, uwolnił łososia i to właśnie jego wziął ze sobą do herbu.