Pyrzyce

Pyrzyce — miasto powiatowe (siedziba powiatu pyrzyckiego), województwo zachodniopomorskie.

Pierwsza wzmianka

1124 r. — źródło: żywoty św. Ottona z Bambergu - relacje z pierwszej misji na Pomorze

Nazwa ma starszy rodowód niż samo miasto: już Geograf Bawarski w IX w. wymienia plemię Pyrzyczan (Prissani). Sam gród wchodzi do historii w czerwcu 1124 r., gdy dotarła do niego misja biskupa Ottona z Bambergu, wysłana na Pomorze przez Bolesława Krzywoustego. Pyrzyce były pierwszym grodem pomorskim, który odwiedzili misjonarze, i tu odbył się pierwszy chrzest Pomorzan. Kalendarium misji podaje przybycie 8 czerwca i pierwszy chrzest 18 lub 19 czerwca 1124 r. Pamiątką jest Święta Studnia, którą w 1824 r., na 700-lecie wydarzenia, obudowano granitowymi blokami według projektu Karla Friedricha Schinkla.

Prawa miejskie

1263 r., nadane przez: książę pomorski Barnim I (prawo magdeburskie)

W 1263 r. książę pomorski Barnim I nadał Pyrzycom prawo wzorowane na prawie szczecińskim, które było odmianą prawa magdeburskiego; strona miasta mówi przy tym o prawach cechowych, a źródła anglojęzyczne po prostu o prawie magdeburskim. Pyrzyce funkcjonowały jako miasto już wcześniej - wzmianka z 1240 r. Pod koniec XIII w. zaczęto wznosić mury obronne, ukończone w głównym zarysie na początku XIV w. Tekstu przywileju z 1263 r. w dostępnych opracowaniach nie przytoczono.

Etymologia nazwy

Od pszenicy — Według serwisu miasta rdzeń pir- w nazwie to starosłowiańskie określenie pszenicy - miasto powstało w środowisku rolniczym. Nazwa była najpierw nazwą plemienia Pyrzyczan (Prissani), notowanego przez Geografa Bawarskiego w IX w., a dopiero potem grodu.

Pyritz i Përzëca — Niemiecka nazwa Pyritz i kaszubska Përzëca to warianty tej samej słowiańskiej nazwy, wywodzonej od plemienia Prissani. Po 1945 r. przywrócono formę polską - Pyrzyce.

Herb

Na białym tle dwie wieże w kolorze niebieskim z dwiema blankami i trzema blendami (po dwie górą, jedna dołem) połączone bramą wjazdową w kolorze niebieskim z dwoma blendami w rzędzie z podniesioną kratą metalową w kolorze czarnym mostu zwodzonego; pod bramą 5-cio listkowa róża w kolorze czerwonym; nad wieżami i bramą kroczący gryf w kolorze czerwonym. Opis według uchwały Rady Miejskiej nr XXVII/201/20 z 24 września 2020 r. Gryf to herbowy znak książąt pomorskich z dynastii Gryfitów.

Flaga

Prostokątny płat tkaniny o barwach gminy, zakończony dwoma trójkątnymi językami w części swobodnej; stosunek szerokości do długości 5:8. Barwy w trzech poziomych pasach: od góry biały, czerwony i niebieski, przy czym biały jest tak szeroki jak czerwony i niebieski razem. Pośrodku długości pasa białego, mierzonej od drzewca do wierzchołka wcięcia, czerwony gryf kroczący z herbu. Opis według uchwały nr XXVII/201/20 z 24 września 2020 r. Zastrzeżenie: wzór graficzny flagi ma proporcje około 1:2, sprzeczne z zapisem 5:8 w uchwale - w Atlasie przyjęto 5:8; głębokość wcięcia uchwała pomija, przyjęto ramiona wcięcia pod kątem 45 stopni, jak na wzorze.

Oś czasu

• 1124–1348
• 1348–1637
• 1637–1945

Ciekawostka

Pyrzyce mają jedne z najlepiej zachowanych średniowiecznych murów obronnych w Polsce: przetrwało około 80-90% ich długości. Obwód liczył około 2,2 km, mury miały 7-9 m wysokości, a co 27-30 m stała jedna z 44-50 baszt łupinowych. Do dziś stoją m.in. baszty Lodowa, Prochowa, Więzienna (zwana Sową) i Pijacka.