Radzyń Podlaski

Radzyń Podlaski — siedziba powiatu radzyńskiego (gmina miejska), województwo lubelskie.

Pierwsza wzmianka

1465 — źródło: akt lokacyjny miasta (znany z potwierdzenia z 1544 r.)

Najstarsza wzmianka o okolicach Radzynia pochodzi z 1415 r., gdy wielki książę litewski Witold nadał tereny nad rzeką Białką swojemu sekretarzowi Mikołajowi Cebulce; ok. 1430 r. Cebulka lokował tu wieś Niżną Białkę (późniejszy Kozirynek). Sama nazwa „Radzików" pojawia się przy lokacji miasta w 1465 r. — na „pustym miejscu przy wsi Biała zwanym Radzików". Treść zaginionego aktu lokacyjnego znamy z potwierdzenia króla Zygmunta Augusta z 1544 r.

Radzików

Prawa miejskie

31 marca 1468 r., nadane przez: król Kazimierz Jagiellończyk (prawo magdeburskie)

Prawa miejskie Radzyń otrzymał 31 marca 1468 r., gdy król Kazimierz Jagiellończyk lokował miasto na prawie magdeburskim — na wzór Lublina; od tej daty miasto liczy swoje dzieje. Wcześniejszy przywilej Grota z Ostrowa z 28 października 1465 r. opierał osadę jeszcze na prawie polskim, czyli starszym, przedniemieckim typie lokacji sięgającym wcześniejszego średniowiecza.

Etymologia nazwy

Radzyń — od imienia Radza; „Podlaski" z XIX w. — Nazwa Radzyń to forma dzierżawcza od staropolskiego imienia Radza (lub Radzik), o rdzeniu „rad-" (jak w imionach Radosław, Radomił) oznaczającym „zadowolony, wesoły". Pierwotnie miejsce zwano „Radzików"; w 1539 r. zapisano „Radzin", a w 1580 r. „oppidum Radzyn". Drugi człon „Podlaski" dodano w XIX w. — Radzyń leży na Nizinie Południowopodlaskiej, a w 1816 r. utworzono województwo podlaskie ze stolicą w Siedlcach.

Herb

W polu czerwonym biały (srebrny) niedźwiedź kroczący w lewo (heraldycznie w prawo). Niedźwiedź pochodzi z herbu Rawicz („panna na niedźwiedziu"), którym pieczętował się założyciel miasta Grot z Ostrowa; czerwień nawiązuje do barw z dokumentów miejskich z czasów Jana III Sobieskiego.

Flaga

Płat dzielony: przy drzewcu czerwone pole z godłem — białym niedźwiedziem wspiętym, ze złotą koroną na szyi, trzymającym złoty krzyż podwójny; od strony swobodnej poziome pasy naprzemiennie białe i żółte, zakończone łukowato. Jest to wzór flagi powiatu radzyńskiego, którego stolicą jest Radzyń Podlaski.

Ciekawostka

W kultowym serialu komediowym „Ranczo" (2006–2016) fikcyjne Wilkowyje leżą „w okolicach Radzynia Podlaskiego" — to właśnie do Radzynia bohaterowie jeżdżą charakterystycznym autobusem PKS (Autosanem H9 z tablicami LRA), a samo miasto jest w serialu symbolem „lepszego świata". Zdjęcia kręcono jednak nie w Radzyniu, lecz głównie w mazowieckim Jeruzalu.