Rawicz

Rawicz — miasto powiatowe (siedziba powiatu rawickiego), województwo wielkopolskie.

Pierwsza wzmianka

1638 r. — źródło: przywilej lokacyjny króla Władysława IV z 24 marca 1638 r.

Rawicz nie ma wcześniejszej historii niż własny akt założycielski - miasto zbudowano na surowym korzeniu, czyli na niezabudowanym gruncie. Dlatego pierwsza wzmianka i lokacja to ten sam dokument: przywilej króla Władysława IV z 24 marca 1638 r., wydany na prośbę Adama Olbrachta Przyjemskiego, oboźnego wielkiego koronnego. Miasto powstało dla protestanckich uchodźców ze Śląska, uciekających przed wojną trzydziestoletnią. Dokument spisano po łacinie na pergaminie, z wielką pieczęcią królewską; ratyfikowali go senatorowie na sejmie walnym.

Prawa miejskie

24 marca 1638 r., nadane przez: król Władysław IV Waza (prawo magdeburskie)

Przywilej króla Władysława IV z 24 marca 1638 r. pozwolił Adamowi Olbrachtowi Przyjemskiemu założyć miasto na prawie magdeburskim i zatwierdził mu herb. Pierwszymi mieszkańcami byli niemieccy ewangelicy ze Śląska, ale szybko dołączyli katolicy z Wielkopolski i Żydzi. Już w 1640 r. powstał cech sukienników, a sukiennictwo przez dwa wieki było główną gałęzią rzemiosła: Rawicz produkował około 20% sukna całej Wielkopolski i zajmował pierwsze miejsce wśród jej ośrodków tkackich. Tekstu przywileju w dostępnych opracowaniach nie przytoczono.

Etymologia nazwy

Od herbu założyciela — Miasto wzięło nazwę od herbu Rawicz, którym pieczętował się założyciel Adam Olbracht Przyjemski. Herb przedstawia pannę w koronie na niedźwiedziu, a sam niedźwiedź przeszedł do herbu miasta.

Rawicz od Rawów - wersja Niesieckiego — Sama nazwa herbu ma według XVIII-wiecznego heraldyka Kaspra Niesieckiego wywodzić się od Rawów, plemienia czeskiego pochodzenia. To przekaz staropolskiej heraldyki, a nie ustalenie językoznawcze. Z herbem wiąże się też legenda o księżniczce Klotyldzie, wrzuconej przez brata Swenona do niedźwiedziej jamy - niedźwiedź jej nie pożarł, a ona wróciła na nim do zamku.

Herb

W polu złotym czarny niedźwiedź kroczący w lewo (heraldycznie w prawo) po zielonej murawie. Zastrzeżenie: opis sporządzony na podstawie wizerunku herbu i opisu „czarny niedźwiedź kroczący po zielonej murawie, w polu żółtym” - dosłownego brzmienia uchwały nie udało się dotrzeć. Herb nadał miastu król Władysław IV na prośbę założyciela z rodu Rawiczów. Pochodzi z herbu szlacheckiego Rawicz, ale bez panny siedzącej na niedźwiedziu - w heraldyce nazywa się to uszczerbieniem herbu. Herb miasta zatwierdziło ponownie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w 1936 r.

Flaga

Płat w proporcjach 5:8, podzielony poziomo na dwa równe pasy: żółty i zielony, z herbem miasta pośrodku, na linii podziału. Zastrzeżenie: opis sporządzony na podstawie wzoru graficznego flagi - dosłownego brzmienia uchwały nie udało się dotrzeć.

Ciekawostka

Rawicz to miasto założone od zera dla uchodźców: powstał w 1638 r. dla protestantów uciekających ze Śląska przed wojną trzydziestoletnią. Przez dwa stulecia żył z sukna - pod koniec XVIII w. był wiodącym ośrodkiem tkackim całej Wielkopolski. Miasto przeszło też ciężkie próby: w 1707 r. spaliły je wojska moskiewskie, a zaraza z lat 1709-1711 zabrała blisko 2000 mieszkańców.