Rzeszów

Rzeszów — miasto na prawach powiatu, województwo podkarpackie.

Pierwsza wzmianka

19 stycznia 1354 r. — źródło: akt donacyjny Kazimierza Wielkiego dla Jana Pakosławica

Pierwszy pisany dokument wymieniający Rzeszów to akt Kazimierza Wielkiego z 19 stycznia 1354 r., którym król podarował włość rzeszowską rycerzowi Janowi Pakosławicowi ze Stróżysk. Osada istniała już wcześniej — jako ruski gród na terenie dzisiejszego Staromieścia — ale to ten dokument jest pierwszym zachowanym źródłem pisanym.

Chwalebnie… nie dbając o swoje życie… dla wspólnego dobra Królestwa Polskiego…

Prawa miejskie

19 stycznia 1354 r., nadane przez: król Kazimierz Wielki (prawo magdeburskie)

Tym samym aktem, którym król obdarował Jana Pakosławica, nadano też miastu prawo magdeburskie. Część historyków uważa, że nie była to pierwsza lokacja, a jedynie potwierdzenie prawa, którym Rzeszów rządził się już wcześniej za czasów książąt ruskich.

Etymologia nazwy

Od imienia Rzech/Rzesz — Najbardziej prawdopodobna teoria wywodzi nazwę od słowiańskiego imienia założyciela wcześniejszego, ruskiego grodu — Rzecha, Rzesza lub Rzetysława.

Niemiecki „Reichshof” — XIX-wieczna hipoteza łączyła nazwę z niemieckim „Reichshof” (bogaty dwór) — odrzucona przez większość badaczy, bo kolonizacja niemiecka nastąpiła dopiero po lokacji miasta. Teoria ta posłużyła później władzom okupacyjnym za pretekst do przemianowania miasta na „Reichshof”.

Herb

Srebrny krzyż kawalerski na błękitnym tle — jeden z najprostszych herbów w tym zestawieniu, ustanowiony formalnie dopiero w 1990 r. na podstawie wzoru znanego z pieczęci miejskich XV–XVIII wieku.

Flaga

Jednolity błękitny płat z dużym białym krzyżem kawalerskim pośrodku — tym samym motywem co w herbie miasta.

Ciekawostka

Podczas okupacji hitlerowskiej władze Generalnego Gubernatorstwa przemianowały miasto na „Reichshof”, powołując się na odrzuconą przez większość historyków teorię o niemieckim pochodzeniu nazwy — spreparowany argument miał uzasadniać roszczenia do „niemieckości” regionu.