Stalowa Wola

Stalowa Wola — miasto powiatowe (siedziba powiatu stalowowolskiego), województwo podkarpackie.

Pierwsza wzmianka

31 stycznia 1938 r. — źródło: decyzja ministra spraw wewnętrznych Felicjana Sławoja Składkowskiego

Stalowa Wola nie wyrosła z żadnej starszej osady — to jedno z niewielu polskich miast zaprojektowanych i zbudowanych od podstaw. Nazwę nadano oficjalnie 31 stycznia 1938 r. (ogłoszoną 11 lutego) rodzącemu się osiedlu przyfabrycznemu przy Zakładach Południowych, budowanych od marca 1937 r. na terenach wsi Pławo w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Nazwa pochodzi od słów ministra spraw wojskowych gen. Tadeusza Kasprzyckiego o „stalowej woli narodu polskiego wybicia się na nowoczesność". Architekci Bronisław Rudziński i Stefania Skibniewska zaplanowali miasto na 20–50 tys. mieszkańców w ciągu kilkunastu lat — tempo budowy porównywano do Magnitogorska.

Prawa miejskie

1 kwietnia 1945 r., nadane przez: Minister Administracji Publicznej (rozporządzenie administracyjne (PRL))

Formalne rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej o zaliczeniu Stalowej Woli do rzędu miast wydano dopiero 26 kwietnia 1946 r., z mocą wsteczną od 1 kwietnia 1945 r. — i to właśnie tę wcześniejszą datę miasto świętuje jako swoje urodziny. Dokument wyłączał z gminy wiejskiej Nisko tereny osiedla, Zakładów Południowych oraz elektrowni. W chwili uzyskania praw miejskich Stalowa Wola liczyła 6119 mieszkańców. W 1973 r. przyłączono do niej Rozwadów, a w 1977 r. wieś Charzewice, ustalając dzisiejszy obszar miasta.

Etymologia nazwy

Stalowa Wola — nazwa-hasło — To rzadki w polskiej toponimii przypadek nazwy propagandowej, nadanej odgórnie i świadomie: „stalowa wola narodu polskiego wybicia się na nowoczesność" — słowa gen. Tadeusza Kasprzyckiego o idei Centralnego Okręgu Przemysłowego. Nazwa miała podkreślać zarówno hutniczy profil miasta (stal), jak i determinację państwa budującego nowoczesny przemysł zbrojeniowy tuż przed wojną.

Herb

Tarcza w kształcie podkowy, dwudzielna w słup: pole heraldycznie prawe czerwone, lewe czarne. Na tarczy dwa stylizowane, dymiące kominy tworzące literę „W", między nimi litera „S" okolona kołem zębatym; pod nimi na białej szarfie napis „STALOWA WOLA". Obramowanie tarczy, godła i napis w kolorze złotym. Herb zatwierdzono po raz pierwszy w 1973 r., a w obecnej formie 18 stycznia 1991 r. Nawiązuje wprost do przemysłowych, hutniczych tradycji miasta. Nietypowy, nieheraldyczny kształt tarczy budzi zastrzeżenia specjalistów, ale władze miasta konsekwentnie odmawiają jego zmiany, powołując się na przywiązanie mieszkańców.

Flaga

Prostokątny płat podzielony na trzy równe pasy pionowe: czerwony, zielony i żółty. Na środkowym, zielonym polu umieszczony jest herb miasta w obwódce złotej.

Ciekawostka

Zakłady Południowe (dzisiejsza Huta Stalowa Wola) zbudowano w rekordowym tempie: budowę rozpoczęto w marcu 1937 r., a 5 września 1938 r. wytopiono już pierwszą stal szlachetną. 14 czerwca 1939 r., w obecności prezydenta Ignacego Mościckiego i wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego — głównego twórcy COP-u — odbyło się uroczyste poświęcenie zakładów, jednego z najnowocześniejszych kombinatów hutniczych ówczesnej Europy.