Toruń

Toruń — miasto na prawach powiatu, województwo kujawsko-pomorskie.

Pierwsza wzmianka

1231 r. — źródło: Piotr z Dusburga, Kronika ziemi pruskiej

W 1231 r. Herman Balk, mistrz krajowy zakonu krzyżackiego, przeprawił się przez Wisłę i założył warowny gród wokół potężnego dębu, nazwany Thorun. Zdarzenie to opisał kronikarz Piotr z Dusburga.

Wybudował w roku Pańskim 1231 zamek Toruń.

Prawa miejskie

28 grudnia 1233 (część badaczy wskazuje na 1232), nadane przez: wielki mistrz krzyżacki Herman von Salza i mistrz krajowy Herman Balk (prawo chełmińskie)

Przywilej lokacyjny dla Torunia i Chełmna dał początek odrębnemu prawu chełmińskiemu, wzorowanemu na magdeburskim — stało się ono wzorem lokacji miast w Prusach, na Pomorzu, Mazowszu i Podlasiu.

Etymologia nazwy

Prasłowiańskie „tor” — Najbardziej prawdopodobna teoria wywodzi nazwę od prasłowiańskiego „tor” (uczęszczana droga) z przyrostkiem „-uń” — osada przy szlaku komunikacyjnym.

Legenda o Krzywej Wieży — Baszta pokłóciła się z Wisłą, która zaczęła podmywać jej mury. Przerażona baszta krzyknęła „nie płyń tu, bo runę!”, na co rzeka odpowiedziała echem „to… ruń” — usłyszanym przez wędrowców, którzy tak nazwali miasto.

Herb

Klęczący anioł w błękitnej szacie podtrzymuje srebrną tarczę z czerwonym murem, trzema basztami i uchyloną złotą bramą; w drugiej dłoni trzyma złoty klucz. Toruń to jedyne polskie miasto, w którym anioł dosłownie trzyma tarczę herbową.

Flaga

Biel u góry, błękit u dołu — barwy przyjęte pod koniec XVIII w. (wcześniej Toruń używał biało-czerwonych barw hanzeatyckich, jak Lubeka). Na fladze z herbem pośrodku widnieje anioł trzymający tarczę.

Oś czasu

• 1231–1454

Ciekawostka

Podczas wojen napoleońskich, w 1809 r., Toruń przez krótki czas pełnił funkcję tymczasowej siedziby władz Księstwa Warszawskiego — epizod zbyt krótki i nieformalny, by liczyć się jako pełnoprawna stołeczność.