Włocławek

Włocławek — miasto na prawach powiatu, województwo kujawsko-pomorskie.

Pierwsza wzmianka

ok. 1000 r. — źródło: relacja Thietmara z Merseburga o zjeździe gnieźnieńskim

Najstarsza wzmianka o Włocławku pochodzi z ok. 1000 r. — kronikarz Thietmar z Merseburga opisując zjazd gnieźnieński w 1000 r. wymienia wśród jego uczestników biskupa włocławskiego, co potwierdza że miasto było już siedzibą biskupstwa. Kronika Galla Anonima z początku XII w. podaje, że Bolesław Chrobry wyprowadził z Włocławka 800 rycerzy pancernych i 2000 tarczowników na wojnę z Niemcami. Osadnictwo w tym miejscu sięga epoki brązu (ok. X w. p.n.e.), a trwałe słowiańskie osady pojawiły się tu w IX w.

[wzmianka o biskupie włocławskim na zjeździe gnieźnieńskim]

Prawa miejskie

ok. 1255 r. (relokacja na prawie chełmińskim: 1339 r.), nadane przez: książę kujawski Kazimierz (1255); biskupi włocławscy (1339) (prawo miejskie)

Około 1255 r. książę kujawski Kazimierz nadał Włocławkowi pierwsze prawa miejskie, wkrótce jednak przekazał całą władzę nad miastem biskupom. Druga lokacja — na prawie chełmińskim — nastąpiła w 1339 r. z inicjatywy biskupiej. Włocławek pozostał miastem biskupim aż do 1793 r. i rozbiorów. Biskupi przez setki lat kształtowali charakter miasta: fundowali kościoły, szkoły i biblioteki, sprowadzali artystów. W 1569 r. bp Stanisław Karnkowski założył tu seminarium duchowne — jedno z najstarszych w Polsce.

Etymologia nazwy

Od imienia Włodzisław — Nazwa Włocławek pochodzi od staropolskiego imienia Włodzisław (Włodysław) — prawdopodobnie syna księcia kujawskiego, który założył gród. Zlatynizowana forma Vladislaviensis (stąd też historyczna łacińska nazwa diecezji) potwierdzała to wyprowadzenie. Z czasem Włodzisław przekształciło się przez Włocław do współczesnej formy Włocławek.

Legenda o gryfie — Legenda głosi, że gdy Włodzisław szukał miejsca na gród, spotkał w lesie gryfa — mityczne stworzenie pół orła, pół lwa. Gryf pozwolił mu założyć osadę na swojej ziemi pod warunkiem ochrony lasu. Gdy późniejsi biskupi wycięli puszczę pod budowę murów, gryf odszedł. Stąd gryf stał się symbolem Włocławka i Kujaw — widnieje w herbie powiatu włocławskiego do dziś.

Herb

Na czerwonej tarczy srebrny (biały) blankowany mur ceglany z zamkniętą złotą bramą pośrodku i otworem okiennym po każdej stronie bramy. Ponad murem trzy baszty blankowane — dwie boczne mniejsze i środkowa wyższa, nakryta złotą infułą biskupią (symbol przynależności do biskupstwa). Herb ukształtował się po lokacji w 1339 r., infuła biskupia nawiązuje do 700-letniej historii Włocławka jako stolicy diecezji. W 1990 r. przywrócono historyczny wizerunek herbu z infułą (zastąpioną w PRL daszkiem).

Flaga

Dwa pionowe pasy: czerwony (przy drzewcu, z herbem w lewym górnym rogu) i żółty. Po stronie żółtej biały schwenkel — trójkąt prostokątny w prawym dolnym rogu, element typowy dla flag kujawskich. Barwy wywiedzione z herbu: czerwień pola tarczy, złoto infuły i bramy.

Ciekawostka

Stefan Wyszyński — Prymas Tysiąclecia, jeden z największych Polaków XX w. — przez 29 lat (1917–1946) żył i pracował we Włocławku: tu skończył seminarium, przyjął święcenia kapłańskie, wykładał na uczelni i redagował pisma katolickie. To właśnie we Włocławku w 1939 r. gestapo aresztowało go po raz pierwszy. Gdy w 1946 r. Pius XII mianował go biskupem lubelskim, Wyszyński ze łzami w oczach żegnał miasto, któremu poświęcił prawie połowę życia. Dziś jego pomnik stoi przed katedrą włocławską.