Wołomin

Wołomin — miasto powiatowe (siedziba powiatu wołomińskiego), województwo mazowieckie.

Pierwsza wzmianka

1428 r. — źródło: najstarsze zapisy o osadzie noszącej wówczas nazwę Zacięciwa

Miejscowość na terenie dzisiejszego Wołomina pojawia się w źródłach w XV w. — w latach 1428–1501 występuje pod nazwą Zacięciwa. Była to niewielka osada z dworem, folwarkiem i zagrodami chłopskimi, powstała w ramach akcji kolonizacyjnej wschodniego Mazowsza, wśród lasów i bagien. Nazwa Wołomin ustaliła się w XVI w., gdy wieś należała do Jana de Volumine (Wołumińskiego) i liczyła 11 domów oraz około 70 mieszkańców.

Prawa miejskie

4 lutego 1919 r., nadane przez: Naczelnik Państwa Józef Piłsudski (rozporządzenie administracyjne (II RP))

Wołomin jest jednym z najmłodszych miast w atlasie. Impulsem do jego powstania była kolej: w 1862 r. uruchomiono linię warszawsko-petersburską, a Wołomin otrzymał pierwszy przystanek za Dworcem Petersburskim i stał się letniskiem dla warszawiaków. W 1896 r. Henryk Konstanty Wojciechowski wykupił dobra wołomińskie i rozplanował ulice, place oraz rynek przyszłego miasta. W 1917 r. z połączenia wsi Wołomin, Helenówka, Lipiny, Ludwikówek, Sławek, Wiktoryn i Wołominek utworzono osadę Wołomin, a prawa miejskie nadał jej dekret Naczelnika Państwa z 4 lutego 1919 r.

Etymologia nazwy

Wołomin — od nazwiska właściciela — Nazwa wywodzi się od Jana de Volumine, czyli Wołumińskiego — szesnastowiecznego właściciela wsi. Wcześniej, w XV w., osada nosiła nazwę Zacięciwa, pochodzącą od rzeczki Cięciwy (dawnego dopływu Długiej): miejsce leżało „za Cięciwą".

Ludowe „wolę omiń" — Miejscowa legenda wywodzi nazwę od ostrzeżenia „wolę omiń" — okolice miały bowiem słynąć z grasujących wśród lasów i bagien zbójców. To objaśnienie ludowe, nieuznawane przez językoznawców, ale wciąż powtarzane w mieście.

Herb

Tarcza dzielona ukośnie — barwy stykają się wzdłuż przekątnej biegnącej od dolnego lewego narożnika do prawego górnego. W polu czerwonym niepełny wizerunek białego orła w koronie ze złotym dziobem i szponami; w polu zielonym niepełne popielate koło zębate, w którego dolnej części na żółtym tle widnieją płomienie. Orzeł symbolizuje przynależność państwową, koło zębate i płomienie — przemysł drzewny i szklarski, z którego miasto wyrosło. Herb powstał w 1940 r., a jego autorem był malarz Marian Tuszyński; heraldycy zwracają uwagę, że ukośny podział tarczy i nakładanie barwy na barwę łamią zasady heraldyki, i od lat postuluje się jego zmianę.

Flaga

Płat dzielony pionowo na dwa równe pasy: czerwony przy drzewcu z białym orłem i błękitny od strony swobodnej ze św. Michałem Archaniołem w złotej zbroi, trzymającym miecz płomienisty i wagę. Jest to flaga powiatu wołomińskiego, którego siedzibą jest Wołomin.

Ciekawostka

W sierpniu 1920 r. na przedpolach Wołomina, pod Ossowem i Radzyminem, rozegrały się walki będące częścią Bitwy Warszawskiej — „Cudu nad Wisłą". W Ossowie zginął wtedy ks. Ignacy Skorupka, kapelan, który stał się jednym z symboli tamtej wojny. Dwadzieścia cztery lata później, na przełomie lipca i sierpnia 1944 r., w okolicach miasta doszło do największej bitwy pancernej stoczonej na ziemiach polskich.