Żary

Żary — miasto powiatowe (siedziba powiatu żarskiego), województwo lubuskie.

Pierwsza wzmianka

1007 r. — źródło: kronika Thietmara z Merseburga

Nazwa „Zara" pojawia się po raz pierwszy w 1007 r. w kronice biskupa merseburskiego Thietmara, opisującej wojny Bolesława Chrobrego z Henrykiem II. Odnosiła się najprawdopodobniej do niewielkiego plemienia słowiańskiego zamieszkującego te ziemie. Za panowania Chrobrego ziemia żarska wraz z Łużycami weszła w skład państwa polskiego — pozostała w nim do lat 30. XI w. Przez terytorium Żarowian przebiegał trakt handlowy zwany Traktem Solnym, prowadzący z Lipska ku Wrocławiowi.

Zara

Prawa miejskie

1260 r., nadane przez: Albrecht Dewin, pan Żar (prawo magdeburskie)

Przywilej lokacyjny wystawił w 1260 r. Albrecht Dewin — przedstawiciel rodu, którego lennem Żary były prawdopodobnie już od około 1200 r. Lokacja objęła trzy istniejące ośrodki: osadę targową przy Trakcie Solnym, gród wzniesiony pośród bagien na terenie późniejszego zamku oraz osadę franciszkańską. Równolegle, w latach 1260–1274, drewniane palisady zastąpiono murami obronnymi. Pierwsza wzmianka o burmistrzu i radzie miejskiej pochodzi z 1329 r., a od 1292 r. bito w Żarach własną monetę.

Etymologia nazwy

Żary — od wypalanych „żarów" — Nazwę najczęściej wywodzi się od słowiańskiego „żar" — miejsca wypalonego pod uprawę metodą żarową, czyli wypalania lasu. Formy historyczne to łacińskie Sara i Sarove, dolnołużyckie Žarow oraz niemieckie Sorau. Ta ostatnia obowiązywała od czasów pruskich do 1945 r.

Herb

Tarcza czwórdzielna w krzyż z tarczą sercową. W polu pierwszym srebrnym czerwony jeleń kroczący; w polu drugim złotym czerwony róg jeleni; w polu trzecim czerwonym srebrna strzała skierowana grotem ukośnie ku górze, po jej bokach dwie srebrne gwiazdy sześcioramienne; w polu czwartym czarnym srebrny pies myśliwski ze złotą obrożą. Pośrodku tarcza sercowa błękitna ze złotym monogramem w kształcie litery „W". Herb jest złożeniem znaków kolejnych właścicieli miasta: jeleń to godło Packów, róg jeleni — Bibersteinów, strzała z gwiazdami — herb rodowy Promnitzów, a pies — ich klejnot. Monogram „W" pochodzi z dawnej pieczęci sekretnej miasta. Herb w obecnym układzie widnieje już na pieczęci miejskiej z 1653 r.

Flaga

Prostokątny płat podzielony na cztery równe pola w krzyż: pole górne przy drzewcu białe z czerwonym jeleniem, górne od strony swobodnej żółte z czerwonym rogiem jelenim, dolne przy drzewcu czerwone ze srebrną strzałą i dwiema gwiazdami, dolne od strony swobodnej czarne ze srebrnym psem. Pośrodku płata błękitna tarcza sercowa ze złotą literą „W”, jak w herbie miasta.

Oś czasu

• 1260–1945

Ciekawostka

W latach 1705–1708 kapelmistrzem na dworze Promnitzów w Żarach był Georg Philipp Telemann — jeden z najpłodniejszych kompozytorów baroku. To tutaj zetknął się z muzyką ludową Moraw i Śląska, która odcisnęła ślad na jego twórczości. Dziś jego imię nosi żarska szkoła muzyczna, a miasto organizuje poświęcony mu festiwal.